Erzurum Halk Müziği Sanatçısı Raci Alkır Sustu

21 Aralık 2011 Çarşamba 00:50

Erzurum Radyosunun tanınan Halk Müziği sanatçısı Raci Alkır Erzurum’da öldü. Sanatçının yaşam öyküsü...

Erzurum Halk Müziği Sanatçısı Raci Alkır Sustu
 Erzurum Radyosunun tanınan Halk Müziği sanatçısı Raci Alkır Erzurum’da öldü. 1933 yılında Erzurum’da doğan Raci Alkır, 1940’lı yıllarda o zaman geçerli bir meslek olan terzi çıraklığı yaptı. 1950’li yıllarda ise Erzurum’da Halk Türküleri Derneği’ne devam ederek hayatına müzikle devam edeceğinin sinyallerini verdi.

             Aşıklık geleneğine dayalı türküleri, Alvarlı Mehmet Lütfi Efendi’nin türkü formundaki ilahilerini yorumlamasıyla dikkatleri çekti. Bir yandan da o yıllarda henüz derlenmemiş Erzurum yöresi ezgilerinin yazılı ve sözlü kayıtlarını tuttu. Mahalli seslerin izini sürüp onlarla aynı mecliste bulundu.

             1961 yılında Erzurum radyosuna girdi. Bu, ona özellikle Erzurum, Bayburt, Kars bölgesinde büyük şöhret getirdi. Davudi bir sese sahipti. Dinleyicileri kendisine “Tatyan Baba” veya “Türkü Paşa” adını taktılar.

 Tam Bir Derlemeci Oldu

             Raci Alkır sadece türkülerin icrası ile ilgilenmedi. Erzurum ve ilçelerindeki yöre sanatçılarından ve mahalli seslerden derlediği türküleri derleyip düzenledi. TRT arşivine kazandırdı.

             Hali hazırda 80 türkünün derlemecisi olduğu kabul edilmektedir. ‘Hani Yaylam hani Senin Ezelin, Tutam Yar Elinden Tutam,  Güzeller Bezenmiş, Pelit Meydanı’ onun derlediği birkaç türküdür.

             Babasının Alvarlı Mehmet Lütfi Efendi’nin manevi himmetinde, meclisinde bulunması sebebiyle Alvarlı’ya ait birçok türkü formunda ilahiyi seslenirdi. Derleyicisi oldu. ‘Seyreyle Güzel Kudret-i Mevlam Neler Eyler, Erzurum Kilid-i Mülk-i İslamın, Gururlanma İnsanoğlu’ gibi ilahiler onun sesiyle Türkiye’ye yayıldı.

 Aspendos Konseriyle Türkiye’de Tanındı

             Davudi ve dağdağalı sesiyle Aspendos’ta mikrofonsuz söylediği türküler Onu Türkiye’ye tanıttı. Çok kez TRT Ankara ve İstanbul stüdyolarında programlara katıldı. Sakin ve babacan kişiliğiyle büyük saygı topladı. Ekranlarda eli öpülerek karşılanıp uğurlandı.

            1981 yılında Erzurum radyosundan emekli olan Raci Alkır, o tarihten beri Erzurum merkezde yaşamakta olup gündüz vaktinin büyük çoğunu Lala Paşa Cami’i muhitinde geçiriyordu.

 Bir Kuşak Onu Dinledi

             Televizyonun olmadığı ya da az yaygın olduğu, yöresel radyoların büyük rağbet gördüğü yıllarda Raci Alkır, Uzun Dalgadan yayın yapan Erzurum radyosunun altın sesiydi. Köy odalarını, ilçe kahvelerini, evlerdeki misafir odalarını sesi günde birkaç kez doldururdu. Özellikle 1960–70 ve 80 li yıllarda gençlik yıllarını bu bölgede geçirenler onun türküleriyle büyüdüler.

             Âşıklık geleneğinden gelen türküleri, Tekke Edebiyatı içerisinde mütalaa edilebilecek eserleri hem radyoya kazandırdı hem de ustaca icra etti.

Erzurum Radyosu Bir Okuldu

             Ankara, İstanbul, Diyarbakır, Trabzon, Çukurova, İzmir, Antalya radyolarının yöresel yayın yaptığı, kendi korolarına ve seslerine sahip olduğu o yıllarda Erzurum radyosu ayrı bir ekol, tarz yarattı. En şöhretli seslerin Ankara ve İstanbul radyosunda toplandığı yıllarda Erzurum radyosu sanatçıları bu iki ilde de büyük takdir topladı. Yöresel yayın yapan diğer illere kıyaslanamayacak nitelikte bariz üstünlük kurdu.

             Raci Alkır, Mükerrem Kemertaş, Mehmet Çalmaşır, Yaşar Kaleli, Hulusi Seven, Muharrem Akkuş, Lütfi Ortakale gibi isimler yıllarca Halk müziğini büyük bir maharetle icra ettiler. Senede birkaç kez katıldıkları Ankara- İstanbul radyolarında saygı ve beğeni ile karşılandılar.

             Daha birçok ses sanatçısının ve çalgıcının eklenebileceği bu isimler Erzurum radyosunun dinlendiği yerlerde büyük bir beğeni ile dinlendiler.

             1980–90 aralığında bu isimlerin bir çoğu Erzurum radyosundan emekli oldu. Mükerrem Kemertaş gibi bazı isimler de sanat hayatının son birkaç yılını İzmir, İstanbul’da geçirdiler. Bir kısmı Erzurum merkezde vefat etti.

            Geçen Cumartesi günü Erzurum asri mezarlıkta, kalabalık bir cemaat eşliğinde, dualar eşliğinde defnedilen Raci Alkır’a Hınıs Haber ailesi olarak rahmet diliyoruz. 

Yorum Gönder

Toplam Yorum Sayısı 1

Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

sait güner 5 yıl önce yorumlandı

RACİ AĞBEYİ 1981 YILINDA TANIDIM, MASASINDA BULUNMA ŞANSIM OLDU.NE MUTLU BANA.MÜKEMMEL BİR BİR İNSAN VE ÇOK DEĞERLİ BİR SANATÇIYDI.TANRIDAN RAHMET DİLERİM.BEN KIRŞEHİRLİYİM AMA ONUN EZGİLERİ BENİ ÇOK ETKİLEDİ.BU NEDENLE ERZURUM TÜRKÜLERİNE AYRI BİR SEVGİM VATRDIR.BUNU TRACİ AĞBEYE BORÇLUYUM.TÜM ERZURUMLU KARDEŞLERİME BAŞ SAĞLIĞI DİLERİM

0 Kişi beğendi.